We kennen in Nederland een groot aantal wetten en regels die werknemers beschermen. Gelukkig maar! De drijfveren, motieven en belangen van ondernemers en werknemers, liggen op een aantal fronten nu eenmaal niet altijd op één lijn. Om te voorkomen dat er Amerikaanse toestanden ontstaan, mag Nederland zelfs trots zijn op haar sociale klimaat! Ontslagbescherming bij ziekte en zwangerschap zijn een tweetal voorbeelden waar werknemer sinds jaar en dag een beroep op kunnen doen. Diezelfde zwangerschap mag tijdens sollicitaties nog steeds niet besproken worden. “Je bent bij een sollicitatie niet verplicht te melden dat je zwanger bent. Je toekomstige werkgever mag er zelfs niet eens naar vragen. Ook hoef je geen antwoord te geven op vragen naar je toekomstplannen als het gaat om gezinsuitbreiding” aldus bijvoorbeeld de website van FNV Bondgenoten. Gevoelig onderwerp. Ik realiseer me de risico’s, maar een blog die geen reacties oproept had net zo goed niet geschreven hoeven te worden. Dus daarom stel ik dan toch hardop de vraag: moeten we de wetgeving nog op deze manier en zo strikt in stand houden?
Vooraf en om het in perspectief te kunnen plaatsen: ik ben zelf (trotse) vader van drie kinderen, ik breng deze discussie (dus) niet op gang vanuit verwerping van gezinsuitbreiding. Zakelijk respecteren we de regelgeving zelfs dagelijks, zowel bij onszelf als bij klanten. Echter: de wetgeving waar ik aan refereer, stamt uit de tijd dat werk en privé nog strikt gescheiden waren. De openheid over en weer was beperkter dan nu en de relatie werkgever-werknemer nog sterk hiërarchisch. Minder op gelijke voet. De nieuwe generatie daarentegen, is veel mondiger en kan zelf duidelijk haar grenzen aangeven. Zij kijkt ook anders naar werk. Neemt een opdracht aan en voert de werkzaamheden het liefst uit op het moment dat het hem of haar het beste past in de privé agenda. De scheidslijn tussen werk en privé wordt alsmaar dunner. Openheid, wederzijds, troef. Dus stel ik de vraag: moeten we de wetgeving qua zwangerschap nog op deze manier en zo strikt in stand houden? Anders gesteld: moet een werknemer nog wel op deze manier beschermd worden of kan het onderwerp met de nieuwe generatie gewoon in openheid besproken worden? Juist vandaag zal de herziene NVP sollicitatiecode openbaar worden gemaakt. Daar verwachten we vooralsnog maar geen wonderen van.
Slechts één voorbeeld ter illustratie dan. De ondernemer in kwestie heeft het economisch lastig. Hij heeft het zwaar zelfs, hij kan een faillissement nog maar amper afwenden. Alsof het zo moet zijn, heeft hij een grote tweejarige opdracht verworven die hem ineens uit de zorgen kan halen. Hij zoekt een projectmanager en wil deze na een aantal indringende selectiegesprekken èn een selectie assessment aanstellen. Een kostbaar traject, maar hij kan geen risico lopen. De beoogde projectmanager blijft het hele proces fier overeind. Afronding kan plaatsvinden. Ze heeft nog wèl zo haar voorwaarden. “Ik heb nog een andere opdracht lopen, ik kan op de vrijdagen niet en ik werk op maandagmiddag aan mijn persoonlijke ontwikkeling en de uitbreiding van netwerken, maar ik wil u wel graag uit de zorgen helpen. Ik ben een Audi A4 gewend, maar een A6 past misschien beter bij de opdracht. De nieuwste iPad, iPhone en iMac zijn standaard neem ik aan?”. De ondernemer: “dergelijke voorwaarden zijn wij tot nu toe niet gewend, maar de opdracht is voor mijn bedrijf van levensbelang. Ik wil dit eventueel faciliteren als jij je voor meer dan de volle 100% committeert aan de tweejarige opdracht”. “Maar natuurlijk” zegt de dame in kwestie, “u heeft een zware en vervelende tijd achter de rug, ik snap u maar al te goed, u kunt op mij rekenen!”. Drie maanden later kom zij zich stuiterend van blijdschap melden bij de werkgever: “…..het spijt me voor u en uw bedrijf, maar ik ben zwanger, we waren al een jaar bezig, leuk voor me hè….?”.
Waarom hij haar niet direct spontaan feliciteerde behoeft geen toelichting. De selectiegesprekken waren zeer open geweest en de ondernemer had door dit vertrouwen zijn hele ziel en zaligheid op tafel gelegd. Het had de ondernemer nog op het puntje van zijn tong gelegen tijdens het tweede selectiegesprek. Hij had zijn vrouw echter beloofd het niet te vragen, die had hem immers gewezen op het feit dat dit in Nederland absoluut verboden is. Vooruit dan maar: hij committeerde zich aan de wetgeving, net zoals de werkneemster zich had gecommitteerd aan de tweejarige opdracht……..
📌 Lees ook: Impertinente vragen van sollicitanten, ingefluisterd door loopbaanadviseurs | Kunstmatige intelligentie vermindert vooroordelen in het sollicitatieproces | Micro-cv: je cv in 140 tekens